logo-mad-design

Ήθη & Έθιμα για το καρναβάλι στη Στ. Ελλάδα



ΛΙΒΑΔΕΙΑ

Παραδοσιακό έθιμο για την πόλη της Λιβαδειάς είναι το Γαϊτανάκι, το οποίο εορτάζεται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Η κάθε συνοικία της πόλης ετοιμάζει το δικό της γαϊτανάκι από τις προηγούμενες ημέρες και την τελευταία ημέρα με την μεγάλη πομπή των αρμάτων και των μεταμφιεσμένων κατοίκων  καταλήγουν στην Κεντρική Πλατεία, όπου και συναντώνται όλα τα γαϊτανάκια.  

Ξεκινάει ένα χορευτικό με τα γαϊτανάκια, τα οποία πλέκονται μεταξύ τους και δημιουργείται ένα χαρούμενο και ευτράπελο υπερθέαμα. Το γλέντι συνεχίζεται με παντομίμες από τους μασκαρεμένους, με  αποκριάτικα σκετς και ολοκληρώνεται με τραγούδια και χορούς.

ΓΑΛΑΞΙΔΙ

Καθ’ όλη την διάρκεια του Καρναβαλιού επικρατεί στην πόλη του Γαλαξιδίου μία ζωντάνια και μία ιδιαίτερα εορταστική ατμόσφαιρα, με διάφορες εκδηλώσεις που διεξάγονται στις πλατείες με χορούς, φωτιές και με τους μασκαράδες. 

Το αποκριάτικο αυτό πρόγραμμα έχει σαν αποκορύφωμα το έθιμο του «αλευροπόλεμου» ή «αλευρομουτζουρώματος» που γίνεται κάθε χρόνο την Καθαρά Δευτέρα. Υποστηρίζεται ότι το έθιμο αυτό το έφεραν ναυτικοί και έμποροι του Γαλαξιδίου από την Σικελία. 

Την συγκεκριμένη ημέρα όλοι οι κάτοικοι μαζί με τους επισκέπτες συγκεντρώνονται στην κεντρική προβλήτα του λιμανιού, όπου ξεκινάει ένας «πόλεμος» ειρηνικός, με αλεύρι, βερνίκι, λουλάκι και χαρτοπόλεμο. Όλοι είναι ενδεδυμένοι με ρούχα παλιά ή ολόσωμες φόρμες και το πρόσωπό τους το έχουν καλύψει με μάσκα. Στη συνέχεια ακολουθεί το γλέντι με την κατανάλωση φαγητού και κρασιού,  με την παρουσία διαφόρων μουσικών οργάνων, όπως καραμούζες, τύμπανα, νταούλια και κουδούνες.

ΑΜΦΙΣΣΑ

Ένα έθιμο που πραγματοποιείται το τελευταίο Σάββατο της Αποκριάς στην Άμφισσα είναι η αναπαράσταση της «νύχτας των στοιχειών». Γίνεται μία αναβίωση ενός μύθου που αναφέρεται στο περιπλανώμενο πνεύμα του ταμπάκη Κωσταντή που αυτοκτόνησε στην συνοικία Χάρμαινα και έγινε στοιχειό, επειδή η αγαπημένη του Λενιώ σκοτώθηκε από κεραυνό. 

Οι πιο παλιοί διηγούνται ότι έχουν δει το στοιχειό να βγαίνει κάθε Σάββατο βράδυ και να τριγυρίζει μουγκρίζοντας στους δρόμους της πόλης. Έτσι το βράδυ του Σαββάτου αναβιώνει αυτός ο θρύλος του «στοιχειού της Χάρμαινας», με μία πομπή που ξεκινάει από την συνοικία αυτή κοντά στα παλιά ταμπάκικα, όπου μπροστά πηγαίνει κάποιος ντυμένος «στοιχειό», κατεβαίνει τα σκαλοπάτια του Αγίου Νικολάου και πίσω του ακολουθούν  πάρα πολύ μεταμφιεσμένοι, οι οποίοι περιφέρονται στους δρόμους της πόλης.

ΘΗΒΑ

Κάθε χρόνο την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας αναβιώνει στην Θήβα το έθιμο του «Βλάχικου Γάμου», οι ρίζες του οποίου προέρχονται περίπου από το 1830. Είναι η εποχή που οι Βλάχοι εγκατέλειψαν τις άγονες ορεινές περιοχές της Μακεδονίας, της Ηπείρου, της Ρούμελης και της Θεσσαλίας και εγκαταστάθηκαν νοτιότερα που υπήρχε γόνιμο έδαφος για να καλλιεργήσουν. 

Οι εορταστικές εκδηλώσεις ξεκινούν από την Τσικνοπέμπτη, όπου συναντιούνται οι δύο γερο-συμπέθεροι για να συζητήσουν το θέμα της προίκας. Κατά την διάρκεια αυτής της συζήτησης δημιουργούνται πολλά ευτράπελα και αφού τελικά συμφωνήσουν αρχίζει το γλέντι με νταούλια, με πίπιζες, με άφθονο φαγητό και κρασί. 

Το αποκορύφωμα γίνεται την Καθαρά Δευτέρα με μία μεγαλειώδη πομπή του ζευγαριού, φορώντας την βλάχικη ενδυμασία που προχωράει μπροστά. Από πίσω ακολουθούν οι δύο συμπέθεροι επάνω σε γαϊδουράκια, τα πρόβατα που έδωσε ο πατέρας της νύφης ως προίκα, τα προικιά της νύφης επάνω σε αραμπά και πολύς κόσμος με βλάχικες φορεσιές και καταλήγουν στο μέρος, δηλαδή στην αγορά που θα τελεστεί ο γάμος. Η ευθυμία είναι διάχυτη από τους ήχους των μουσικών οργάνων και τα περιπαιχτικά λόγια των θεατρίνων, καθώς και με τα άσεμνα τραγούδια του γάμου που ψάλλουν.


Δημοσιεύτηκε στην κατηγορία Ήθη & Έθιμα στις 31/01/2017